13 ژوئیه 2024- محققان با تجزیه و تحلیل اثرات شناختی بالقوه ی داروهای ضد دیابت در سوابق بیش از 1.5 میلیون بیمار مبتلا به دیابت نوع 2(T2DM)، دریافتند که خطر زوال عقل و بیماری آلزایمر(AD)  در بیماران تحت درمان با متفورمین و مهارکننده های کوترانسپورتر سدیم گلوکز 2(SGLT-2i) در مقایسه با سایر داروهای ضد دیابت به طور قابل توجهی کمتر است. نتایج آنها در مجله آمریکایی پزشکی پیشگیری، منتشر شد.

دیابت نوع 2، به یک مسئله بهداشتی حیاتی تبدیل شده است و حدود 530 میلیون بیمار را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده است. شواهد رو به رشد نشان می دهد که حداقل 50 درصد افزایش خطر ابتلا به اختلال شناختی و زوال عقل در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2وجود دارد که به صورت اختلال در عملکرد اجرایی، حافظه و توجه ظاهر می شود. زوال عقل همچنین خود یک مسئله بهداشتی حیاتی است که بیش از 40 میلیون بیمار را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده است.

محقق اصلی این مطالعه، پرفسور Yeo Jin Choi، از گروه داروسازی دانشکده داروسازی دانشگاه کیونگ هی در سئول، کره، توضیح داد: شیوع دیابت و زوال عقل هر سال در حال افزایش است و با شواهد رو به افزایشی که نشان می دهد ارتباط قوی بین دیابت و زوال عقل وجود دارد، نیاز به تحقیقات جامع در مورد خطر زوال عقل مرتبط با درمان ضد دیابتی به طور فزاینده ای ضروری شده است.

محققان ثبت مرکزی کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین، Embase،MEDLINE (PubMed)  وScopus  را از ابتدا تا مارس 2024 جست‌وجو کردند تا مطالعات مشاهده‌ای را در مورد بررسی بروز زوال عقل وAD در بیماران پس از شروع داروهای ضد دیابت شناسایی کنند. در مجموع 1565245 بیمار از 16 مطالعه وارد این متاآنالیز شدند. آنها متاآنالیز شبکه بیزی را برای تعیین خطر زوال عقل وAD  مرتبط با داروهای ضد دیابت انجام دادند و داده هایی را برای مقایسه خطر زوال عقل وAD مرتبط با شش گروه دارویی ضد دیابت شامل: مهارکننده های DPP4، متفورمین، مهارکننده های SGLT-2، سولفونیل اوره، مهارکننده های آلفا- گلوکوزیداز و تیازولیدین دیون ها انجام دادند.

مطالعات قبلی افزایش خطر زوال عقل ناشی از استفاده از داروهای ضد دیابت، به ویژه با عواملی که خطر بالایی برای افت قند خون دارند، مانند  سولفونیل اوره ها و مهارکننده‌های آلفا گلوکوزیداز را پیشنهاد کرده بودند. شواهد مربوط به خطر زوال عقل مرتبط با مهارکننده هایSGLT-2 قبل از این مطالعه محدود بود.

کمترین خطر زوال عقل وآلزایمر در این مطالعه ی جدید در بیماران تحت درمان با متفورمین مشاهده شد. علاوه بر این، مهارکننده‌های SGLT-2، که شامل Farxiga® و Jardiance® بودند، با خطر کمتر زوال عقل و آلزایمرو همچنین مزایای سلامت قلب و عروق همراه بودند.

خطر زوال عقل مرتبط با مهارکننده های SGLT-2 در بیماران کمتر از 75 سال مشابه با سایر داروهای ضد دیابت بود. با این حال، خطر زوال عقل با مهارکننده‌های دی پپتیدیل پپتیداز4(DPP4)، متفورمین، سولفونیل اوره‌ها و تیازولیدین دیون (TZD) در مقایسه با مهارکننده‌های SGLT-2 در بیماران 75 ساله یا بالاتر به طور قابل‌توجهی بیشتر بود. خطر زوال عقل همچنین با مهارکننده های SGLT-2 در مقایسه با سولفونیل اوره در زنان به طور قابل توجهی کمتر بود.

محققان خاطرنشان کردند که خطرات زوال عقل و AD مرتبط با داروهای ضد دیابت خط دوم یا سوم، از جمله آگونیست‌های GLP-1 و انسولین، در این مطالعه مورد ارزیابی قرار نگرفتند.

این تحقیق به درک جامع تری از مدیریت دیابت کمک کرد و بر اهمیت در نظر گرفتن نتایج سلامت متابولیک و شناختی در عمل بالینی تاکید نمود و اهمیت رویکردهای درمانی فردی در مدیریت دیابت را با در نظر گرفتن عوامل خاص بیمار مانند سن، جنس، عوارض، شاخص توده بدنی (BMI)، هموگلوبین گلیکوزیله (A1C)، وضعیت سلامت شناختی و آگاه کردن متخصصان مراقبت های بهداشتی در فرآیند تصمیم گیری آنها هنگام انتخاب گزینه های درمانی مناسب برای بیماران مبتلا به دیابت، برجسته کرد.

پرفسور یئو جین چوی نتیجه گیری کرد: ما از نتایج این مطالعه، به ویژه مزایای شناختی بالقوه ی مهارکننده‌های SGLT-2 نسبت به متفورمین و مهارکننده‌های DPP-4 در بیماران 75 ساله یا بالاتر، کاملا شگفت‌زده شدیم. این یافته به ویژه با توجه به اینکه مهارکننده های SGLT-2 در حال حاضر برای مدیریت نارسایی قلبی نیز مورد استفاده قرار می گیرند، قابل توجه است. مطالعه ما با پیشنهاد مزایای بالقوه ی اضافی مهارکننده‌های SGLT-2 در کاهش خطر زوال عقل، به شواهد موجود کمک می‌کند و در نتیجه پیامدهای بالینی قابل‌توجهی برای مدیریت دیابت ارائه می‌دهد. بیماران مسن 75 ساله یا بالاتر ممکن است به ویژه از این یافته ها بهره مند شوند، زیرا آنها اغلب با نگرانی های سلامت شناختی بیشتری روبرو هستند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/metformin-and-other-antidiabetic-drugs-may-reduce-dementia-risk-in-patients-with-type-2-diabetes-study-131493